اقتصاد چرخشی در قالب یکی از موضوعات حیاتی و در حال توسعه در حوزه نوآوری اجتماعی و توسعه پایدار و در پاسخ به تحولات جاری بین المللی در خصوص گرمایش زمین، کمبود منابع، توجه به محیط زیست و همچنین ارائه مدلی اقتصادی باهدف حذف ارتباط مستقیم مابین توسعه اقتصادی و استفاده از منابع، به عنوان یکی از روندهای روز دنیا توجه خیل عظیمی از پژوهشگران، متخصصان و اهالی سیاست گذاری را به خود جلب نموده است. بااین وجود، مفهوم اقتصاد چرخشی به عنوان یک کلان مفهوم هنوز در حال توسعه است. علاوه براین، بسیاری از متخصصان، تشریح مفهوم اقتصاد چرخشی را به بستر ظهور آن وابسته دانسته اند، ولی پژوهشی مدون که این مفهوم را در بستر بوم سازگان نوآوری بصورت جامع و از دید اکوسیستمی بررسی کرده باشد، در دسترس نمی باشد. در این میان، پژوهش حاضر سعی دارد تا باهدف مفهومینه سازی اقتصاد چرخشی در بوم سازگان نوآوری، به تشریح استقرار بوم سازگان نوآوری چرخشی با استفاده از منابع پیشین و نظر متخصصان بپردازد. ازاین رو، این پژوهش در تلاش است تا با استفاده از رویکردی ترکیبی و از طریق روش های (1) مطالعه نظام مند باهدف استخراج داده های پیشین، (2) تحلیل مضمون باهدف بررسی نظر متخصصان، به ارائه تصویری از زیرساخت ها، راهبردها، برنامه ها و موارد موردنیاز جهت استقرار بوم سازگان نوآوری چرخشی بپردازد. این پژوهش در قالب سؤال اصلی خود با عنوان « چیستی راهبردهای اساسی استقرار نظام اقتصاد چرخشی در ایجاد بوم سازگان» به تشریح آنان و سپس بیان گزاره های سیاستی برای تسهیل فرایند استقرار بوم سازگان نوآوری چرخشی می پردازد. نتایج حاصل از این پژوهش، برای طیف گسترده ای از پژوهشگران، سیاست ورزان در حوزه های مختلف، فعالان اقتصادی و همچنین نهادهای متولی توسعه پایدار، دستاوردهایی به همراه خواهد داشت.

هدف مدل های کسب وکار مدور، برای معضلات مدل های کسب وکار خطی فعلی، یعنی تولید بیش ازحد پسماند و کمبود شدید منابع راه حل مناسبی هستند و برای کسب مزیت رقابتی، کسب منافع اقتصادی و کاهش آسیب به محیط زیست، فرصت های مناسبی برای کسب وکارها به وجود می آورند. به منظور اجرای استراتژی های اقتصاد مدور در سطح کسب وکارها و ایجاد چارچوبی برای طراحی بهتر مدل های کسب وکار مدور، هدف اصلی این پژوهش، ارایه چارچوبی برای شناسایی و طبقه بندی الگو های مدل کسب وکار مدور، هم سو با راهبردهای اقتصاد مدور است. روش در این پژوهش، از روش کیفی فرا ترکیب 7 مرحله ای ساندلوسکی و باروسو برای شناسایی الگو های مدل کسب وکار مدور و از روش طبقه بندی نیکرسون برای طبقه بندی الگوهای مدل کسب وکار مدور استفاده شد. یافته ها یافته نخست این پژوهش، دستیابی به فهرست جامع 29 الگوی مدل کسب وکار مدور همراه با نام الگو، تعریف و مصادیق است و یافته بعدی آن، ارایه چارچوب طبقه بندی جامع و کامل الگوهای مدل کسب وکار مدور، از منظر استراتژی های اقتصاد مدور است. در این چارچوب 11 بعد برای طبقه بندی 29 الگوی مدل کسب وکار شناسایی شد: 1. غیر مادی سازی؛ 2. کارایی مصرف؛ 3. تامین مدور؛ 4. تولید بهینه؛ 5. لجستیک معکوس و بهینه؛ 6. محصولات با عمر طولانی؛ 7. توسعه عمر مصرف محصولات و قطعات؛ 8. توسعه عمر مواد؛ 9. توسعه عمر منابع؛ 10. انجام دهندگان فعالیت ها در شبکه ارزش مدور؛ 11. تسهیل کنندگان فعالیت ها در شبکه ارزش مدور. نتیجه گیری نتایج این پژوهش مشخص کرد که برای توسعه کسب وکارهای مبتنی بر اقتصاد مدور، چه نوع الگوهای مدل کسب وکار مدوری وجود دارد. از سوی دیگر، ایجاد چارچوب طبقه بندی راهبردها و مدل های کسب وکار مدور نشان داد که چگونه می توان بین راهبردها و مدل های کسب وکار مدور، هم سویی مناسبی ایجاد کرد. نتایج به دست آمده از این پژوهش، به شرکت هایی که قصد دارند در سطح کسب وکارشان از راهبردهای اقتصاد مدور بهره ببرند یا آنها را پیاده سازی کنند، کمک می کند تا مدل های کسب وکار مدور مناسب را شناخته و به کار گیرند. شایان ذکر است که راهبرد شبکه ارزش مدور و الگوهای مدل کسب وکار مدور متناسب با آن که بیانگر انواع شیوه های همکاری بین بازیگران شبکه ارزش مدور است، برای اولین بار در این پژوهش معرفی شد.

اقتصاد دایره ای رویکردی ارزشمند برای دستیابی به مفهوم پایداری است که سبب برابری اجتماعی، رشد و توسعه اقتصادی و حفاظت از محیط زیست می گردد. هدف اصلی از این پژوهش، ارائه یک مدل کسب و کار اقتصاد دایره ای برای شرکت های دانش بنیان بود. این پژوهش از نظر هدف، در دسته پژوهش های بنیادی-توسعه ای و به لحاظ موضوع و ماهیت از رویکرد پژوهش های کیفی از نوع اکتشافی بوده و از نظریه داده بنیاد (سیستماتیک) استفاده شده است. داده ها از طریق منابع مستند (کتاب، مقاله، رساله) و مصاحبه های نیمه ساختار یافته با 15 نفر از صاحبنظران و خبرگان دانشگاهی و غیر دانشگاهی از طریق نمونه گیری هدفمند نظری تا اشباع اطلاعات مورد نیاز و کفایت نظری، جمع آوری شد. داده ها بر مبنای نظریه داده بنیاد در چارچوب کدهای باز، محوری و انتخابی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج تحلیل داده های کیفی حاصل از پژوهش، منجر به ارائه مدل کسب و کار اقتصاد دایره ای با 124 مقوله، 17 مقوله محوری و 6 عامل اصلی، در قالب ابعاد 6 گانه شامل شرایط علی (2مقوله)، پدیده اصلی (مدل کسب و کار دایره ای)، راهبرد (4 مقوله)، ویژگی های زمینه ای (5 مقوله)، شرایط مداخله گر (2مقوله) و پیامد (4مقوله) شد. مدل حاصل از این پژوهش می تواند راه گشای دست اندر کاران، برنامه ریزان و مدیران شرکت های دانش بنیان جهت تولید و توزیع کالا و خدمات در قرن حاضر باشد.

هدف: صنعت ساخت وساز یکی از صنایع بزرگ و پرمصرف کشور است که سهم زیادی در آلودگی محیط زیست و اتلاف منابع دارد و می توان اذعان داشت ﺻﻨﻌﺖ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻜﻲ از ﻣﻬمترین و اﺳﺎﺳﻲ ترین ﺻﻨﺎﻳﻊ در ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺸﻮر، نقش اﺻﻠﻲ در مصرف ﻣﻨﺎﺑﻊ و سرمایه های ملی دارد. اﻗﺘﺼـﺎد چرخشی ﺑﺎ ﻫﺪف ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻨﺎﺑﻊ و کمینه ﻧﻤﻮدن ﺿﺎﯾﻌﺎت، ﺗﻔکر اﻗﺘﺼﺎد ﺧطی را ﺑﻪ چاﻟﺶ می کشد. اجرای اقتصاد چرخشی در صنعت ساخت وساز می تواند تغییرات مثبت زیادی به همراه داشته باشد، اما برای تحقق این امر نیاز به تغییرات اساسی در روش های طراحی، ساخت، استفاده از منابع و نوآوری در مدل های کسب و کار است. کارآفرینی راهبردی می تواند فرآیندهای نوآورانه ای را معرفی کند که به کاهش هزینه ها و بهبود بهره وری در پروژه های ساختمانی کمک کند. برای اینکه این اقتصاد به درستی پیاده سازی شود، نیاز به بهره مندی از کارآفرینی راهبردی است که بتواند روندها، نیازها و تغییرات بازار در صنعت ساخت وساز را شناسایی کرده و از آنها بهره برداری کنند. پروژه های ساختمانی به عنوان یکی از بخش های اصلی صنعت ساخت و ساز در کشور شناخته می شوند که تاثیرات بسیاری بر اقتصاد، محیط زیست و جامعه دارند. در این راستا، بکارگیری کارآفرینی راهبردی در پروژه های ساختمانی می تواند نقشی کلیدی در پیشبرد اقتصاد چرخشی در کشور ایفا کند. هدف این تحقیق، سنجش کارآفرینی راهبردی با رویکرد اقتصاد چرخشی در پروژه های ساختمانی است.روش: روش شناسی مورد استفاده در این پژوهش بر اساس «پیاز پژوهش» است. پیاز پژوهش یک مدل شش لایه است که فلسفه، رویکرد، راهبرد، روش، افق زمانی و شیوه گردآوری و تحلیل داده های پژوهش را مشخص می کند. در پیاز پژوهش، یک پژوهش از لایه های مختلفی تشکیل شده است که در آن هر لایه متاثر از لایه های بالاتر خود است. این لایه ها که به ترتیب اهمیت نیز جانمایی شده اند عبارتند از: لایه اول: فلسفه های پژوهش، لایه دوم: رویکردهای پژوهش، لایه سوم: راهبردهای پژوهش، لایه چهارم: روش های پژوهش، لایه پنجم: افق زمانی پژوهش و لایه ششم: شیوه گردآوری و تحلیل داده های پژوهش. این تحقیق یک تحقیق آمیخته است که از روش های کیفی و کمی برای جمع آوری و تحلیل داده ها استفاده نموده است. این تحقیق در سال 1403 انجام شد. روش کیفی تحقیق شامل انجام 15 مصاحبه نیمه ساختاریافته با مدیران عامل و مدیران پروژه شرکت های فعال ساخت وساز در پروژه های مسکونی و تجاری در شهر تهران به منظور بکارگیری رویکرد اقتصاد چرخشی در پروژه های ساختمانی است. در انجام مصاحبه ها اصول دهگانه اقتصاد چرخشی ژاکلین کرامر مدنظر قرار گرفت و در نهایت50 مضمون از کاربست اصول دهگانه اقتصاد چرخشی از محتوای مصاحبه شوندگان استخراج گردید. در روش کمی تحقیق بر اساس پرسشنامه کارآفرینی راهبردی نائیجی و سیادت وضعیت هر یک از پنج مولفه کارآفرینی راهبردی با رویکرد اقتصاد چرخشی در پروژه های ساختمانی با مشارکت 85 نفر از مدیران ارشد شرکت های پیمانکاری ساختمان مورد سنجش قرار گرفت.یافته ها: یافته های پژوهش بیانگر وضعیت متوسط هر پنج مولفه کارآفرینی راهبردی یعنی نوآوری مستمر، رفتار فرصت طلبانه، رقابت پذیری بیش فعال، مخاطره پذیری و قابلیت ارزش آفرینی در کاربست رویکرد اقتصاد چرخشی در پروژه های ساختمانی است.نتیجه: بازاندیشی و جهت گیری موثر در هر یک از مولفه های کارآفرینی راهبردی توسط شرکت های فعال در حوزه ساختمانی باید بیش از پیش مورد عنایت ویژه قرار گیرد.